Khách du lịch đến Nha Trang hầu hết đều ngồi xích lô để đi dạo phố, đều yêu cái nhịp chầm chập của xích lô khi nó chạy trên con đường nhỏ nằm nép mình bên bờ biển xanh biếc.
Và cũng chỉ ở Nha Trang, xích lô mới nhiều, được ưa chuộng và được sử dụng dân dã đến thế…
Ở thành phố Nha Trang, trên bất kì con phố nào, ta cũng có thể gặp xích lô. Mọi thời điểm trong ngày, chỉ cần bước ra phố là sẽ gặp ngay những chiếc xích lô đậu sẵn ở lề đường. Nếu vào giờ cao điểm, khách đi dạo đông, lại ở một con phố nhỏ, không trung tâm cho lắm, có thể sẽ không có những chiếc xích lô chờ sẵn nhưng chỉ cần đợi 3-5 phút chắc chắn sẽ có xích lô chạy qua. Xích lô nhiều và phổ biến đến mức nhiều người còn ví von “tìm xích lô ở Nha Trang dễ hơn tìm xe ôm ở Hà Nội”.
Và chỉ cần một cái vẫy tay nhè nhẹ hay một tiếng gọi khẽ “xích lô” là khách du lịch có thể yên vị trên xe đến bất kì đâu. Có lẽ chính vì thế mà ở thành phố này, người ta đi xích lô nhiều lắm… nhiều hơn xe đạp, xe máy và taxi. Đi đến ngõ ngách nào cũng gặp xích lô qua lại. Điều này tuyệt nhiên không có ở Hà Nội hay Sài Gòn. Ở Hà Nội, xích lô chỉ được hoạt động ở một vài con đường và chỉ một số lượng rất ít khách nước ngoài chọn phương tiện này. Muốn tìm được xích lô phải biết địa chỉ và cũng chỉ để đi dạo trong một vài con phố. Ở Hà Nội, đi xích lô là một cái gì cũng đặc biệt lắm. Khách du lịch bình dân ít nghĩ đến phương tiện này khi đặt chân đến Hà thành. Còn ở Sài Gòn, giữa dòng chảy vội vã của những phương tiện hiện đại như ôtô, xe máy, xích lô là một cái gì thật hiếm hoi, lạc lõng…
Người ta chọn xích lô khi du lịch ở Nha Trang không chỉ như một phương tiện chuyên chở thông thường mà như một cái thú. Ngồi trên chiếc xe xích lô lăn bánh chầm chậm dọc bãi biển, vừa ngắm cảnh thành phố vừa ngắm cảnh biển, nghe tiếng sóng vỗ lao xao và hít căng lồng ngực mùi mặn mòi của biển… – Cảm giác ấy thật thanh bình. Đặc biệt về đêm, điều này lại càng thú vị. Với xích lô, người khách có thể ghé lại những quán ăn nhỏ ven đường, những hàng bán vật lưu niệm đậm chất biển – ốc, vòng ốc, những vật làm nên từ sò ốc hay nhờ bác xích lô dừng xe để chạy ào xuống biển…
Người ta hay nhắc đến xích lô ở Huế, cái thú vị khi đi xích lô ở Huế nhưng cái cảm giác khi đi xích lô ở Huế cũng khác xa cái cảm giác đi xích lô ở Nha Trang nhiều lắm. Ở Huế, khi ngồi trên chiếc xích lô chầm chậm dọc những con phố rợp bóng cây, bên những thành quách cổ kính hay bên bờ sông lấp lánh ánh hoàng hôn, người ta thấy lòng mình lắng lại, như đối diện với mình, như được tìm về một cái gì đó của hoài niệm. Còn khi ngồi trên xích lô Nha Trang, cảm giác hoàn toàn khác – không tách biệt khỏi cuộc sống hiện tại nhưng lại khiến lòng người nhẹ nhàng, giải phóng khỏi những vướng bận thường nhật, cảm giác như tâm hồn được tưới mát…
Người Huế đánh giá người con gái cả cái cách lên xe, xuống xe và ở cả dáng ngồi. Đức hạnh từ trong cái dáng. Người Huế rất coi trọng dáng ngồi, đặc biệt từ trên xích lô, trước cả trăm ngàn cặp mắt của bàn dân thiên hạ: thẳng ro, đoan chính và trang đài. Còn ở Nha Trang, người ta không đánh giá theo điều đó. Thoải mái hơn rất nhiều. Mọi người chỉ xem đó như một phương tiện, như một cái thú chơi trong những ngày nghỉ… Có lẽ vì thế mà người dân nơi đây, khách du lịch chọn cách lên xuống, dáng ngồi thế nào cho thoải mái nhất..
Cũng như tính cách con người Nha Trang, như đặc điểm của Nha Trang, xích lô Nha Trang vừa đơn giản nhưng lại vừa hiện đại. Xích lô Nha Trang không được trang hoàng cầu kì như xích lô Hà Nội, cũng không quá đơn sơ như xích lô Sài Gòn. Nó có nét gì rất riêng – thanh lịch mà giản dị. Xích lô Nha Trang có độ cao vừa phải để không quá khó khăn khi lên xuống, có mái không quá cao để không bị gió biển lật và trang hoàng không quá cầu kì vì ngoài chở khách, xích lô còn làm nhiệm vụ chuyên chở… Xích lô ở Nha Trang đa năng lắm.
Những người đạp xích lô ở Nha Trang cũng góp phần làm nên những nét riêng biệt cho xích lô của thành phố này. Những người đạp xích lô ở Nha Trang thường rất gần gũi và là người dẫn đường hiểu biết, thân thiện. Ngoài những điểm du lịch nổi tiếng của thành phố, những bác xích lô sẽ dẫn bạn đến những quán ăn vỉa hè có tiếng trong thành phố để bạn thưởng thức, đến những quán bán hải sản nổi tiếng và uy tín… nếu bạn có nhu cầu. Đặc biệt, khác với những người chạy xe ôm ở phố, những người đạp xích lô nơi này thường nói rất đúng giá, 10 người nói giá như một. Mà giá của xích lô thì vừa phải lắm. So với giá đi xe ôm, giá đi xích lô thấp hơn khoảng 10%.
Với khách du lịch thì như vậy còn với rất nhiều người dân nơi đây, xích lô là người bạn tri kỉ, là cái “cần câu cơm”. “Trong mùa du lịch, tôi đạp xích lô. Thu nhập từ xích lô là nguồn thu nhập chính của gia đình để nuôi hai cháu ăn học Đại học. Thu nhập nói chung cũng ổn, ngày nhiều thì hơn vài trăm, ít thì vài chục. Tôi chỉ đạp xích lô mùa du lịch thôi, mùa mưa thì phải đi biển hoặc tìm công việc khác”, bác xích lô vừa chạy chầm chậm vừa chia sẻ cùng tôi khi sóng đêm vỗ lao xao dưới vành xe…
Có lẽ, nếu ai đến Nha Trang mà không ngồi xích lô, chạy dọc con đường ven biển, nghe tiếng sóng vỗ lao xao và hít căng lồng ngực gió biển thì có lẽ chưa thực sự đến Nha Trang…
Trong cuộc sống hiện đại, ở những thành phố lớn, xích lô đang dần nhường chỗ cho những phương tiện khác nhưng ở Nha Trang thì ngược lại, xích lô vẫn ngày ngày hối hả chạy ở đường phố Nha Trang bởi nó không chỉ là nét đẹp rất riêng của thành phố này mà còn là nguồn thu nhập chính của những người dân nghèo nơi đây…
